Przed laty turniejem zwieńczającym sezon w Rybniku był rozgrywany cyklicznie Puchar Rybnickiego Okręgu Węglowego, który był wizytówką rybnickiego żużla. Na starcie stawiała się krajowa czołówka, a zwycięstwo w nim było równie prestiżowe, co wygrana w Złotym Kasku czy IMP. Zwłaszcza, gdy na najwyższym stopniu podium stawał zawodnik spoza Rybnika.

Zawody Pucharu ROW darzę szczególnym sentymentem, gdyż to pierwsze wyścigi żużlowe, na których byłem i które pamiętam. W roku 1983 z zapartym tchem oglądałem jak po wygraną jechał Antoni Skupień, pokonując Bronisława Klimowicza i Bernarda Jądera... Były to wówczas już siedemnaste zawody tej serii. Turniej zainaugurowano 10 października w roku 1961. Patronat nad zawodami objęło Ministerstwo Górnictwa i Energetyki, które dla zwycięzcy ufundowało przechodni kryształowy puchar. Na starcie stawiło się 13 zawodników – z Rybnika (Joachim Maj, Antoni Woryna, Stanisław Tkocz, Andrzej Wyglenda, Karol Peszke), Bydgoszczy (Janusz Suchecki, Bolesław Bonin, Mieczysław Połukard) Rzeszowa (Florian Kapała, Stefan Kępa, Jan Malinowski), Leszna (Henryk Żyto) i Gdańska (Marian Kaiser). Sędzią zawodów był Władysław Pietrzak. Szans rywalom nie dał as miejscowego Górnika – „Achim” Maj, który z kompletem punktów sięgnął po pierwszą wygraną w Pucharze. Na podium zameldowali się także Kapała (IMP oraz DMP z 1961) oraz Żyto (srebrny medalista IMP ’61).

Zawody zostały bardzo ciepło przyjęte przez środowisko żużlowe oraz kibiców. Rok później Maj ponownie udowodnił, że na rybnickim torze mało kto może się z nim równać. Kolejny komplet i zwycięstwo jednym punktem nad drugim rybniczaninem Stanisławem Tkoczem. Najniższy stopień podium zajął Paweł Waloszek z Śląska Świętochłowice. Rok później zwycięzcą Pucharu ROW został Tkocz.

W sezonie 1964 postanowiono zmienić turniej indywidualny na zmagania drużynowe. Zaproszono do Rybnika zespół Polski Centralnej (Andrzej Pogorzelski, Paweł Waloszek, Henryk Żyto i Zbigniew Podlecki), a także reprezentacje ZSRR (z Wiktorem Trofimowem i Borisem Samorodowem na czele) i CSRS (z Rudolfem Havelką, Antoninem Kasperem i Antoninem Svabem w składzie). Stawkę uzupełnili żużlowcy Górnika Rybnik. Najlepszymi zawodnikami zawodów byli: Antoni Woryna, Samorodow oraz Pogorzelski, który poprowadził swój zespół do wygranej. Zmagania drużynowe nie przypadły do gustu publiczności jak turnieje indywidualne i dlatego powrócono do tej formy rywalizacji. Walkę o Puchar ROW zdominowali zawodnicy z Rybnika. Jako pierwszy ich passę przełamał w roku 1969 Paweł Waloszek. W sezonie 1971 triumfował opolanin Zygfryd Friedek, a dwa lata później Władimir Zapleczny zwyciężył jako pierwszy zawodnik zagraniczny. Żużlowcy z ZSRR dodawali kolorytu rybnickim turniejom. Tacy zawodnicy jak: Grigorij Chłynowski, Władimir Kałmykow, Anatolij Kuzmin, Wiktor Kuźniecow, Władimir Paznikow czy wspomniany Zapleczny należeli bowiem do europejskiej czołówki, występując raz po raz w finałach IMŚ. Dużo słabszy skład przysyłali do Rybnika Czesi – właściwie jedynie Milan Spinka nie był anonimowym żużlowcem dla przeciętnego kibica.

Z czasem Puchar ROW zaczął tracić na prestiżu. Nie rozegrano go w latach 1976-77, a następnie 1979-1982 oraz w 1986. Niemniej kontynuowano rozgrywanie tych zawodów. Co prawda na starcie nie pojawiali się już najlepsi polscy żużlowcy, ale stawka zawsze gwarantowała emocje. Tradycje rybnickiej dominacji podtrzymywali w latach 1974-1988 Andrzej Tkocz, Piotr Pyszny i Antoni Skupień, którzy dwukrotnie zwyciężali główną nagrodę. Spoza Rybnika po wygraną w tym okresie sięgnęli jedynie Roman Matousek oraz Piotr Pawlicki. Wygrana Czecha spowodowała, że zainteresowali się nim działacze ROW-u. Matouskowi zaproponowano starty w polskiej lidze, ale odrzucił on ofertę rybnickiego klubu. Po raz dwudziesty pierwszy i zarazem ostatni o Puchar ROW-u rywalizowano w roku 1988. W zawodach 3 września wystąpili: Antoni i Eugeniusz Skupień, Bronisław Klimowicz, Mirosław Korbel, Dariusz Fliegert z ROW Rybnik, Janusz Kapustka z Unii Tarnów, Zbigniew Krakowski i Dariusz Kasprzak z Unii Leszno, Krzysztof Zarzecki i Krzysztof Bas ze Śląska Świętochłowice, Janusz Stachyra ze Stali Rzeszów, Zbigniew Błażejczak i Marek Molka z Falubazu Zielona Góra, Sławomir Drabik wraz z Dariuszem Rachwalikiem z Włókniarza Częstochowa, a także Henryk Jasek ze Sparty Wrocław. Z kompletem punktów zwyciężył Antoni Skupień, zamykając w ten sposób listę triumfatorów rybnickiego turnieju.

Dzisiaj nie ma już Rybnickiego Okręgu Węglowego, podobnie jak Pucharu ROW. Najważniejszymi zawodami indywidualnymi, które rozgrywane są obecnie w Rybniku jest turniej memoriałowy pamięci Jana Ciszewskiego. Także te zawody borykają się z problemami organizacyjnymi i pozostaje mieć nadzieję, że nie zostaną już tylko wspomnieniem – tak jak Puchar ROW.

Zwycięzcy Pucharu ROW:
1961 J.Maj - F.Kapała - H.Żyto
1962 J.Maj - S.Tkocz - P.Waloszek
1963 S.Tkocz - A.Wyglenda - H.Żyto
1964 Polska Centralna - Górnik Rybnik - ZSRR
1965 J.Maj - S.Tkocz - A.Woryna
1966 A.Wyglenda - S.Tkocz - A.Woryna
1967 A.Woryna - J.Mucha - Z.Friedek
1968 A.Wyglenda - E.Jancarz - Z.Friedek
1969 P.Waloszek - J.Gryt - H.Glucklich
1970 A.Wyglenda - A.Woryna - S.Chorabik
1971 Z.Friedek - P.Waloszek - S.Tkocz
1972 A.Woryna - A.Fojcik - J.Gryt
1973 W.Zapleczny - P.Waloszek - W.Trofimow
1974 A.Tkocz - J.Szczakiel - J.Kowalczyk
1975 A.Tkocz - A.Fojcik - P.Pyszny
1976-77 nie rozegrano
1978 P.Pyszny - J.Wilim - B.Proch
1979-82 nie rozegrano
1983 A.Skupień - B.Klimowicz - B.Jąder
1984 P.Pyszny - A.Huszcza - A.Skupień
1985 R.Matousek - P.Pyszny - J.Krzystyniak
1986 nie rozegrano
1987 P.Pawlicki - A.Skupień - E.Skupień
1988 A.Skupień - B.Klimowicz - J.Kapustka

Autor: Maciej Węgrzyn

Patronat medialny